Chào bà con, hôm nay chúng tôi đang ở vườn sầu riêng của chú Ba ở Đắk Lắk, nhìn cây trái trĩu cành mà trong lòng thấy vui lây. Chú Ba hồ hởi khoe: “Từ ngày áp dụng cái IPHM mà mấy chú BNN chỉ, vườn tôi ít sâu bệnh hẳn, trái cũng to đẹp hơn nhiều. Hồi xưa cứ thấy rệp là xịt thuốc liền tay, giờ thì bình tĩnh hơn, biết cách quan sát rồi mới xử lý.”
Câu chuyện của chú Ba làm chúng tôi nhớ lại những buổi tập huấn bà con về IPHM. Nghe thì có vẻ 'tây' và phức tạp, nhưng thực ra IPHM chính là cách mình làm nông nghiệp một cách có khoa học, có tư duy hơn, chứ không phải cứ thấy sâu là 'đánh' liền tay hay cứ bệnh là 'xịt' bất kể.
IPHM là gì mà hay vậy?
IPHM là viết tắt của Integrated Pest and Health Management, tạm dịch là Quản lý dịch hại và sức khỏe cây trồng tổng hợp. Nghe tên là thấy 'tổng hợp' rồi phải không bà con? Nó không đơn thuần chỉ là diệt sâu bệnh, mà là một chiến lược toàn diện, kết hợp nhiều biện pháp khác nhau để giữ cho cây trồng khỏe mạnh từ gốc tới ngọn, đồng thời kiểm soát dịch hại ở mức chấp nhận được, hạn chế tối đa việc sử dụng thuốc hóa học.
Chúng tôi vẫn thường ví IPHM như việc mình chăm sóc sức khỏe cho chính bản thân mình vậy. Đâu phải cứ ốm là uống thuốc kháng sinh ngay? Mình phải ăn uống đủ chất, tập thể dục, giữ vệ sinh sạch sẽ, rồi khi nào thật cần thì mới dùng đến thuốc. Cây trồng cũng vậy, cần được 'chăm sóc sức khỏe' tổng thể để tự đề kháng tốt hơn.
Bà con BNN áp dụng IPHM thế nào?
Ở BNN Việt Nam, chúng tôi luôn khuyến khích bà con áp dụng IPHM bằng cách ưu tiên các giải pháp sinh học, thân thiện với môi trường, đặc biệt là các chế phẩm vi sinh hữu ích mà đội ngũ BNN đã dày công nghiên cứu.
Cụ thể, bà con nhà mình thường thực hiện theo mấy bước cơ bản sau:
- Quan sát thường xuyên: Đây là bước quan trọng nhất. Mỗi sáng ra vườn, thay vì chỉ nhìn lướt qua, bà con hãy dành thời gian đi dọc các luống cây, ngắm nghía từng lá, từng cành, xem có dấu hiệu lạ nào không. Có con sâu nào mới xuất hiện, lá có bị vàng, đốm hay rụng bất thường không? Ghi chép lại là một thói quen tốt đó bà con.
- Xác định 'kẻ gây rối' và 'người bạn': Khi thấy có vấn đề, mình phải biết đó là sâu gì, bệnh gì, và mức độ nặng nhẹ ra sao. Đồng thời, mình cũng phải nhận diện được những loài thiên địch (như kiến vàng, bọ rùa, ong ký sinh) là 'người bạn' giúp mình diệt sâu hại. Đừng thấy con gì bò trên cây cũng vội vàng xịt thuốc bà con nhé!
- Ưu tiên biện pháp sinh học và canh tác: Trước khi nghĩ đến thuốc hóa học, hãy thử các biện pháp như tỉa cành thông thoáng, dọn cỏ dại, bón phân hữu cơ và đặc biệt là sử dụng các chế phẩm vi sinh của BNN. Các chế phẩm này giúp cải tạo đất, tăng cường vi sinh vật có lợi, giúp cây khỏe mạnh từ bên trong, tăng sức đề kháng tự nhiên. Ví dụ, vi sinh vật đối kháng có thể 'ăn thịt' nấm bệnh, hoặc cạnh tranh dinh dưỡng khiến sâu bệnh không phát triển được.
- Chỉ dùng thuốc hóa học khi thật cần thiết: Nếu dịch bệnh bùng phát quá mức, các biện pháp sinh học không kiểm soát kịp, thì mình mới cân nhắc sử dụng thuốc hóa học. Nhưng ngay cả khi đó, mình cũng phải chọn loại thuốc ít độc hại nhất, đúng liều lượng, đúng lúc, đúng cách để vừa diệt được dịch, vừa không ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe cây trồng, người tiêu dùng.
“IPHM không chỉ là kỹ thuật, mà còn là tư duy làm nông nghiệp bền vững, đặt sức khỏe cây trồng và môi trường lên hàng đầu.”
Kết quả mà bà con BNN gặt hái được khi áp dụng IPHM là vườn cây khỏe mạnh hơn, ít bị sâu bệnh tấn công, năng suất tăng rõ rệt, đặc biệt là chất lượng nông sản cũng được nâng cao, bán được giá tốt hơn. Quan trọng hơn, sức khỏe của chính bà con và môi trường sống cũng được đảm bảo hơn rất nhiều.
Nếu bà con nào còn thắc mắc về IPHM hay muốn tìm hiểu thêm về các giải pháp vi sinh của BNN, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi nhé. Đội ngũ kỹ sư BNN luôn sẵn lòng đến tận vườn tư vấn cho bà con!
